Makâsıdü’ş-şerîa (مقاصد الشريعة), kelime anlamı olarak “şeriatın (İslam hukukunun) maksatları, hedefleri, gayeleri” demektir. İslam hukukunun getirdiği hükümlerin arkasındaki hikmetleri, amaçları ortaya koyan önemli bir fıkıh ilkesidir. Modern ve klasik fıkıh anlayışında hem bireysel hem toplumsal adaletin sağlanmasında önemli bir yere sahiptir.

📚 Târif: Makâsıdü’ş-şerîa, İslam şeriatının hüküm koyarken gözettiği temel insanî faydaları ifade eder. Şeriatın amacı, sadece şekilsel ibadetleri değil; aynı zamanda insanların yararına, maslahatına (kamu yararına) hizmet eden bir hukuk sistemini kurmaktır.

Zarûrât: Hayatın devamı için olmazsa olmazlardır.

→ Bunlar “Zarûrât-ı Hamse”dir: din, can, akıl, nesil ve malın korunması.

Hâcî (Hâciyyât): Hayatı kolaylaştıran, zorlukları gideren şeylerdir.

Örneğin: Ramazan’da oruç tutamayanların kaza edebilmesi, seferde namazın kısaltılması.

Tahsînî (Tahsîniyyât): Ahlaki ve estetik güzellikleri sağlayan, hayatı daha kaliteli hale getiren şeylerdir.

Temizlik, güzel konuşmak, ibadetlerde edepler gibi.